Bestuurdersaansprakelijkheid bij faillissement en de misbruikwetgeving
Na een faillissement kijkt de curator ook naar het bestuur. Wanneer bent u als bestuurder persoonlijk aansprakelijk, en wat kunt u vooraf doen?
Geschreven door
Een faillissement betekent niet automatisch dat de bestuurder persoonlijk aansprakelijk is. Het uitgangspunt is juist dat de vennootschap zelf aansprakelijk is voor haar schulden. Toch onderzoekt een curator vrijwel altijd of het bestuur zijn taak behoorlijk heeft vervuld. Een overzicht van de belangrijkste gronden voor aansprakelijkheid.
Aansprakelijkheid tegenover de boedel
Op grond van de wet is iedere bestuurder tegenover de boedel hoofdelijk aansprakelijk voor het tekort in het faillissement, als het bestuur zijn taak kennelijk onbehoorlijk heeft vervuld en aannemelijk is dat dit een belangrijke oorzaak van het faillissement is. Het gaat om gedragingen in de drie jaar voor het faillissement. Kennelijk onbehoorlijk is een zware toets: het gaat om handelen dat geen redelijk denkend bestuurder onder dezelfde omstandigheden zou hebben gekozen.
De boekhouding en de jaarrekening
Heeft het bestuur de administratieplicht niet nageleefd of de jaarrekening niet tijdig gepubliceerd, dan staat in beginsel vast dat het bestuur zijn taak onbehoorlijk heeft vervuld, en wordt vermoed dat dit een belangrijke oorzaak van het faillissement is. Een onbelangrijk verzuim blijft buiten beschouwing. Deze regel maakt een ordelijke administratie en tijdige publicatie van de jaarrekening tot een van de beste verzekeringen voor een bestuurder.
Aansprakelijkheid tegenover schuldeisers
Ook individuele schuldeisers kunnen een bestuurder aanspreken, bijvoorbeeld als hij namens de vennootschap verplichtingen is aangegaan terwijl hij wist of redelijkerwijs behoorde te begrijpen dat de vennootschap die niet zou kunnen nakomen. Een andere grond is het frustreren van betaling aan een schuldeiser. De rechter vereist daarvoor een persoonlijk ernstig verwijt.
Belastingen en premies: tijdig melden
Voor belastingschulden en bepaalde premies kent de wet een eigen regeling, de zogeheten misbruikwetgeving. Kan de vennootschap bepaalde belastingen of premies niet betalen, dan moet het bestuur dat tijdig melden bij de Belastingdienst, voor belastingen binnen twee weken na de uiterste betaaldatum. Wordt die melding niet of niet op tijd gedaan, dan wordt vermoed dat het niet betalen aan de bestuurder is te wijten. De bestuurder moet dan zelf aantonen dat hem niets te verwijten valt, wat in de praktijk lastig is.
Wat kunt u als bestuurder doen?
Houd de administratie op orde, publiceer de jaarrekening op tijd en leg belangrijke besluiten en de afwegingen daarachter vast. Meld betalingsonmacht direct als die dreigt. En ga in een financieel moeilijke periode geen nieuwe verplichtingen aan zonder een reëel beeld van de betaalbaarheid. Een bestuurdersaansprakelijkheidsverzekering kan de gevolgen verzachten, maar kent eigen voorwaarden en uitsluitingen.
Aangesproken door de curator?
Reageer niet zonder advies. Het onderzoek van de curator en de eerste correspondentie bepalen vaak het verloop van de zaak. Wij beoordelen uw positie, voeren het overleg met de curator en uw verzekeraar en staan u zo nodig bij in de procedure.
Dit artikel bevat algemene informatie en is geen juridisch advies. Wet en rechtspraak kunnen wijzigen en de uitkomst hangt altijd af van de omstandigheden van uw situatie. Voor advies over uw zaak kunt u contact met ons opnemen.
