Nederlandse werknemer in Duitsland: welk arbeidsrecht geldt?

Een Nederlandse onderneming die medewerkers in Duitsland laat werken, kiest vaak voor een Nederlands arbeidscontract. Dat voelt vertrouwd en past bij de rest van de organisatie. Toch betekent een Nederlands contract niet dat alleen Nederlands arbeidsrecht geldt.

Rechtskeuze met grenzen

Werkgever en werknemer mogen in beginsel kiezen welk recht op de arbeidsovereenkomst van toepassing is. Die keuze mag er volgens de Europese Rome I-verordening echter niet toe leiden dat de werknemer de bescherming verliest van de dwingende regels van het recht dat zonder rechtskeuze zou gelden. Zonder rechtskeuze is dat meestal het recht van het land waar de werknemer gewoonlijk werkt. Werkt een werknemer structureel in Duitsland, dan kan hij zich dus vaak op de beschermende regels van het Duitse arbeidsrecht beroepen, ook als het contract naar Nederlands recht verwijst.

Ontslagbescherming in Duitsland

Het Duitse ontslagrecht werkt anders dan het Nederlandse. In Duitsland beëindigt de werkgever de arbeidsovereenkomst zelf met een opzegging, de Kündigung, zonder voorafgaande toestemming van een rechter of instantie. Die opzegging moet schriftelijk en eigenhandig ondertekend zijn; een e-mail volstaat niet. Werkt de werknemer bij een onderneming met meer dan tien werknemers en is hij langer dan zes maanden in dienst, dan geldt het Kündigungsschutzgesetz en moet de opzegging sociaal gerechtvaardigd zijn. De werknemer die de opzegging wil aanvechten, moet in de regel binnen drie weken een procedure starten bij het Arbeitsgericht.

Detachering is iets anders

Wordt een werknemer tijdelijk naar Duitsland uitgezonden, dan blijft de arbeidsovereenkomst in de regel onder Nederlands recht vallen. Wel gelden dan de Europese detacheringsregels, waardoor bepaalde Duitse arbeidsvoorwaarden, zoals het minimumloon en regels over arbeidstijden, moeten worden gerespecteerd. Daarnaast gelden meldingsverplichtingen.

Sociale zekerheid en belasting

Welk arbeidsrecht geldt, is een andere vraag dan waar de werknemer sociaal verzekerd is en waar hij belasting betaalt. Voor sociale zekerheid gelden Europese coördinatieregels, voor belastingen het belastingverdrag tussen Nederland en Duitsland. De uitkomsten kunnen verschillen, zeker bij werknemers die in beide landen werken.

Ontslag van een Duitse Geschäftsführer

Een bijzondere positie heeft de bestuurder van een Duitse GmbH. Zijn aanstelling als Geschäftsführer en zijn dienstverband zijn twee verschillende rechtsverhoudingen. Het ontslag als bestuurder is een vennootschapsrechtelijk besluit, de beëindiging van het dienstverband volgt eigen regels. De ontslagbescherming van het Kündigungsschutzgesetz geldt voor een Geschäftsführer in de regel niet, maar de afspraken in zijn contract des te meer.

Wat adviseren wij?

Breng bij het aannemen of uitzenden van personeel in Duitsland vooraf in kaart welk recht van toepassing is en stem het contract daarop af. Een contract dat rekening houdt met de Duitse regels, voorkomt verrassingen bij een geschil of een beëindiging. Dreigt een ontslag, laat dan tijdig beoordelen welke formaliteiten en termijnen gelden.

Dit artikel bevat algemene informatie en is geen juridisch advies. Wet en rechtspraak kunnen wijzigen en de uitkomst hangt altijd af van de omstandigheden van uw situatie. Voor advies over uw zaak kunt u contact met ons opnemen.