Due diligence bij een bedrijfsovername: waarom het onderzoek de koopprijs bepaalt

Bij de koop van een onderneming wordt de due diligence soms gezien als een verplicht nummer: een lijst met vragen, een dataroom en een rapport dat niemand helemaal leest. Dat is een gemiste kans. Een goed uitgevoerd onderzoek bepaalt in hoge mate wat u betaalt en welke bescherming u in de koopovereenkomst krijgt.

Wat houdt een due diligence in?

Bij een due diligence onderzoekt de koper de onderneming die hij wil overnemen. Het juridische onderzoek richt zich onder meer op de vennootschapsrechtelijke structuur, belangrijke contracten, personeel, vastgoed, intellectuele eigendom, vergunningen en lopende of dreigende geschillen. Een financieel en fiscaal onderzoek brengt de cijfers en de belastingpositie in kaart. Die onderzoeken horen bij elkaar: een contract met een ongunstige beëindigingsregeling is juridisch een risico, maar ook een financieel risico.

Van bevinding naar koopprijs

Iedere relevante bevinding moet ergens landen. Soms rechtvaardigt een risico een lagere prijs. Soms is het beter om het risico af te dekken met een specifieke vrijwaring, waarbij de verkoper de koper schadeloos stelt als het risico zich voordoet. En soms is een bevinding een reden om een voorwaarde voor de overdracht op te nemen, bijvoorbeeld dat een contract eerst wordt aangepast of een vergunning wordt verkregen.

Garanties en de rol van disclosure

In de koopovereenkomst geeft de verkoper garanties over de onderneming. Wat de verkoper tijdens het onderzoek heeft laten zien, kan hij vaak uitzonderen van die garanties. Wat in de dataroom stond, geldt dan als bekend bij de koper. Een oppervlakkig onderzoek kan er dus toe leiden dat de koper minder bescherming heeft dan hij denkt. Omgekeerd heeft de verkoper belang bij een zorgvuldige en volledige disclosure.

Prijsmechanisme

Ook de manier waarop de prijs wordt vastgesteld, hangt samen met het onderzoek. Bij een locked box ligt de prijs vast op basis van een balans op een eerdere datum en worden waardeonttrekkingen daarna uitgesloten. Bij completion accounts wordt de prijs aangepast aan de cijfers op de overdrachtsdatum. Welke methode past, hangt af van de onderneming en van de uitkomsten van het onderzoek.

Voor de verkoper: een vendor due diligence

Verkopers laten soms zelf vooraf een onderzoek uitvoeren. Dat geeft inzicht in de zwakke plekken voordat een koper ze vindt, en maakt het mogelijk die plekken te herstellen of er in de onderhandelingen op voorbereid te zijn. Het versnelt bovendien het verkoopproces.

Onze ervaring

Onze advocaten hebben een groot aantal overnames begeleid, zowel aan de kant van kopers als van verkopers, en zowel in Nederland als in Duitsland. Wij werken daarbij nauw samen met de financiële en fiscale adviseurs, zodat de bevindingen uit alle onderzoeken samenkomen in één heldere onderhandelingspositie.

Dit artikel bevat algemene informatie en is geen juridisch advies. Wet en rechtspraak kunnen wijzigen en de uitkomst hangt altijd af van de omstandigheden van uw situatie. Voor advies over uw zaak kunt u contact met ons opnemen.